Có anh khách hàng từng gửi cho chúng tôi một bản thiết kế website do chính anh phác thảo, nhồi nhét kín mít hình ảnh, chữ viết, nút bấm chỉ trong một trang chủ, lý do anh đưa ra là “trả tiền thiết kế cả trang thì phải tận dụng hết diện tích, để trống phí quá”. Khi chúng tôi thử làm lại một phiên bản có nhiều khoảng trắng hơn, giãn cách rõ ràng giữa các phần, anh còn hơi băn khoăn vì thấy trang “trống trải” hơn hẳn. Nhưng sau khi thử nghiệm trên vài nhóm người dùng thật, tỷ lệ khách ở lại xem tiếp trang lâu hơn hẳn so với bản cũ. Đây là tình huống khá phổ biến chúng tôi gặp, khi khoảng trắng trong thiết kế website vẫn thường bị hiểu nhầm là không gian lãng phí thay vì một công cụ thiết kế thực sự có giá trị.
Khoảng Trắng Thường Bị Xem Nhẹ Trong Thiết Kế Website
Nhiều người mới thiết kế cố lấp đầy mọi không gian bằng nội dung, hình ảnh chính là thói quen khá phổ biến, đúng như tình huống anh khách hàng chúng tôi kể ở đầu bài từng gặp phải. Tâm lý này thường xuất phát từ suy nghĩ càng nhiều nội dung hiển thị cùng lúc thì càng truyền tải được nhiều thông tin, càng “đáng tiền” hơn so với việc để lại nhiều khoảng trống trên trang. Kết quả là nhiều website có mật độ chữ, hình ảnh dày đặc, khiến người xem không biết nên tập trung vào đâu trước.
Cho rằng khoảng trắng là không gian lãng phí, chưa tận dụng hết diện tích cũng là quan niệm sai lầm khá phổ biến trong ngành thiết kế, đặc biệt với người chưa có kinh nghiệm về nguyên tắc bố cục thị giác. Khoảng trắng, nói dễ hiểu là những vùng không chứa nội dung, hình ảnh hay bất kỳ yếu tố thiết kế nào, thường bị nhầm lẫn là phần “chưa dùng tới” của trang, trong khi thực chất đây là một thành phần thiết kế có chủ đích, đóng vai trò riêng không kém các yếu tố nội dung khác.
Thực tế khoảng trắng đóng vai trò quan trọng trong trải nghiệm người dùng chính là điều chúng tôi luôn cố gắng giải thích cho khách hàng ngay từ buổi tư vấn đầu tiên. Một website được thiết kế với khoảng trắng hợp lý không hề “trống trải” theo nghĩa tiêu cực, mà giúp người xem dễ dàng tiếp nhận thông tin hơn, giảm cảm giác choáng ngợp khi vừa vào trang, đây chính là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới việc khách ở lại xem tiếp hay rời đi ngay lập tức.
Vai Trò Thực Sự Của Khoảng Trắng Trong Thiết Kế Website
Giúp nội dung chính nổi bật, dễ đọc hơn khi không bị chen chúc là vai trò đầu tiên và cũng dễ nhận thấy nhất của khoảng trắng. Khi các đoạn văn bản, hình ảnh được đặt cách nhau đủ khoảng cách, mắt người xem không phải căng ra để phân biệt đâu là ranh giới giữa các phần nội dung khác nhau, giúp việc đọc, quét thông tin trên trang trở nên nhẹ nhàng hơn nhiều so với bố cục dày đặc, chen chúc.
Tạo cảm giác chuyên nghiệp, cao cấp cho tổng thể giao diện website cũng là lợi ích mà nhiều khách hàng chỉ nhận ra sau khi được xem thử bản thiết kế thực tế, giống như trường hợp anh khách hàng chúng tôi kể ở đầu bài. Quan sát các website của những thương hiệu lớn, dễ thấy họ thường sử dụng khoảng trắng khá rộng rãi xung quanh nội dung quan trọng, tạo cảm giác thoáng đãng, sang trọng, khác hẳn với những website nhồi nhét thông tin dày đặc thường tạo cảm giác rẻ tiền, thiếu chăm chút dù nội dung bên trong không hề kém chất lượng hơn.
Hướng dẫn mắt người dùng tập trung vào đúng thông điệp quan trọng nhất là vai trò tinh tế hơn của khoảng trắng, thường được gọi là kỹ thuật phân cấp thị giác trong ngành thiết kế. Khi một nút kêu gọi hành động, ví dụ nút “Đặt hàng ngay” hay “Liên hệ tư vấn”, được bao quanh bởi khoảng trắng rộng rãi thay vì chen giữa nhiều yếu tố khác, mắt người xem tự động bị thu hút về phía đó trước tiên, giúp tăng khả năng khách hàng thực hiện đúng hành động mà website mong muốn.
Cách Sử Dụng Khoảng Trắng Hiệu Quả Khi Thiết Kế
Cân bằng giữa nội dung và khoảng trắng thay vì lấp đầy mọi không gian trống là nguyên tắc đầu tiên chúng tôi luôn áp dụng khi bắt tay vào một dự án thiết kế mới. Không có công thức tỷ lệ cố định áp dụng cho mọi trang, nhưng nguyên tắc chung là nên để mắt người xem có “chỗ nghỉ” giữa các khối nội dung, thay vì cố gắng nhồi thêm chữ, hình ảnh vào bất kỳ khoảng trống nào còn lại trên trang, dù có vẻ như đang lãng phí diện tích quý giá.
Sử dụng khoảng trắng có chủ đích để tạo phân cấp thị giác rõ ràng cũng là kỹ thuật quan trọng cần luyện tập, không chỉ đơn thuần là để trống ngẫu nhiên. Nên dành khoảng trắng nhiều hơn cho những phần nội dung quan trọng nhất, ví dụ tiêu đề chính, nút hành động, và giảm dần khoảng cách với những phần nội dung phụ ít quan trọng hơn. Một sai lầm khá phổ biến chúng tôi từng gặp là nhà thiết kế mới chia đều khoảng trắng cho tất cả mọi phần trên trang như nhau, khiến người xem không cảm nhận được đâu là điểm nhấn quan trọng nhất mà website muốn truyền tải.
Kiểm tra trên nhiều kích thước màn hình để đảm bảo khoảng trắng vẫn hợp lý là bước cuối cùng nhưng không thể bỏ qua, đặc biệt khi phần lớn người dùng hiện nay truy cập website qua điện thoại di động. Khoảng trắng hợp lý trên màn hình máy tính có thể trở nên quá thừa thãi hoặc quá chật chội khi hiển thị trên màn hình nhỏ nếu không được tính toán kỹ, cần điều chỉnh linh hoạt theo từng kích thước thiết bị. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về cách đảm bảo giao diện hiển thị tốt trên di động, có thể tham khảo đảm bảo giao diện website thân thiện với thiết bị di động chúng tôi từng chia sẻ để có thêm góc nhìn cụ thể hơn về vấn đề này.
Nếu bạn đang muốn thực hành thiết kế bố cục, thử nghiệm khoảng trắng trước khi bắt tay code thực tế, có thể tham khảo thêm cách thiết kế website bằng Figma chúng tôi từng hướng dẫn, khá hữu ích để dựng thử nhiều phương án bố cục, khoảng trắng khác nhau trước khi triển khai chính thức. Với những ai muốn hiểu rõ hơn tổng thể các nguyên tắc để có một website chuẩn SEO, không chỉ riêng khoảng trắng, xem thêm vì sao cần thiết kế website chuẩn SEO để có góc nhìn toàn diện hơn.
Nếu doanh nghiệp bạn đang cần một website bán hàng chuyên nghiệp, được thiết kế đúng nguyên tắc cân bằng nội dung và khoảng trắng, có thể tham khảo thêm dịch vụ web bán hàng chuyên nghiệp để có giải pháp phù hợp cho việc xây dựng giao diện vừa đẹp mắt vừa tối ưu trải nghiệm người dùng.
Kết Luận
Sử dụng đúng khoảng trắng giúp website vừa đẹp mắt vừa cải thiện trải nghiệm người dùng đáng kể, thay vì tạo cảm giác nhồi nhét, khó chịu như bản thiết kế ban đầu của anh khách hàng chúng tôi kể ở đầu bài. Xem thêm kiến thức thiết kế website và tối ưu trải nghiệm người dùng để có thêm nguyên tắc thiết kế khác áp dụng cho dự án của bạn. Nếu website hiện tại của bạn đang có cảm giác chật chội, nhồi nhét quá nhiều nội dung cùng lúc, hãy thử mạnh dạn để trống thêm khoảng trắng xung quanh những phần quan trọng nhất, đó là điều chỉnh nhỏ nhưng có thể tạo ra khác biệt lớn về cảm nhận của người dùng khi ghé thăm trang.